((مجموعه گورستان و زیارتگاه خالد نبی))

در سالپيش يكي از دوستانم كه در شهرستان گرگان زندگي مي كند طي تماس تلفني با من ازمنطقه اي بي نضير و باستاني كه در شهرستان كلاله است با من صحبت كرد و از آن زمانذهنم بسيار مشغول شده بود كه به لطف خدا من و همسرم و دوستم با همسرش از تربت جامراهي استان گلستان شديم.

در مسيرپس از رسيدن به شهرستان كلاله به سمت روستاي تمرقره قوزي شديم و از آنجا مسير راهبوسيله تابلوهايي كه اداره ميراث فرهنگي شهرستان زحمتش را كشيده بودند بسيار مشخصاست راهي منطقه شديم از شهرستان كلاله 56 كيلومتر تا مجموعه مسافت است كه 19كيلومتر آخر آن خاكي مي باشد و مقداري صعب العبور كه بوسيله هر وسيله نقليه اي ميتوان رفت.

پس ازرسيدن به منطقه كه در بلنداي كوه است تمام خستگي راه از وجودمان بيرون رفت و مدتينظاره گر منطقه هاي بسيار زيباي اطراف شديم.

مجموعه زيارتيو گردشگري حضرت خالد بن سنان( خالد نبي ع ) بر فراز قله 721 متري تانگري (خدا) دررشته كوههاي گوگجه داغ (جرجان) در 56 كيلومتري شمال شهرستان كلاله از توابع استانزيباي گلستان چون نگيني زيبا مي درخشد. دراين مجموعه علاوه بر آرامگاه حضرت خالد نبي(ع) و آرامگاه چوپان آقا ،خادم آن حضرت قرار دارد. و همچنين چشمه خضر زنده باخاصيت شفا بخشي ، تپه و گورستان باستاني با قدمتي بيش از 3000 سال (بگفته خادم ونگهبان مقيم در مجموعه )با سنگهاي قبراستوانه اي و چليپا (( براي مردان بصورت آلتبه ارتفاع هاي مختلف تا 5/2 متر و قطر تقريبا 30 سانتي متر و براي زنان چون شكليمتفاوت )) و بگفته مردمان محلي بيش از 600 قبر در اين منطقه وجود داشته و قرارگرفتن اين مجموعه بر فراز بلندترين قله و احاطه آن بوسيله كوهها ، مراتع و دامنههاي سرسبز( در بهار) و جاذبه هاي بديع و چشم نواز طبيعي و ويزگي هاي تاريخي واكوتوريستي ، زمينه حضور سالانه هزاران زائر ، محقق و گردشگر داخلي و خارجي رافراهم كرده است.

براي سفربه مجموعه :

برايرسيدن به مجموعه 2 مسير وجود دارد :

1- استانگلستان- شهرستان كلاله- روستاي تمرقره قوزي –روستاييلي بدراق،اوقچي- روستاي گچي سو- زيارتگاه حضرت خالد نبي

2- استانگلستان- شهرستان گنبد- روستاي حاجي قوشان- روستاي تمرقره قوزي –روستاييلي بدراق،اوقچي- روستاي گچي سو- زيارتگاه حضرت خالد نبي

شجرهحضرت خالد نبي(ع):

حضرتخالد نبي(ع) فرزند سنان است.

سنانپسر غيث-پسر مريطه- مريطه پسر مخزوم و مخزوم پسر مالك است- مالك هم پسر غالب وغالب پسر قطيعه و غطيعه پسر عبس است- عبس پسر بغيض و بغيض پسر ربيعه مي باشد.ربيعه پسر نزار و نزار پسر هم و هم پسر معد است- معد پسر عدنان و عدنان پسر ادوادو ادواد پسر ادد است ادد پسر الهميسع و الهميسع پسر سلامان است سلامان پسر بنت وبنت پسر حمل و حمل پسر قيدار است و قيدار پسر حضرت اسماعيل عليه السلام است. حضرتاسماعيل پسر حضرت ابراهيم(ع) است. ( بهنقل از كتاب شرح احوال حضرت خالد نبي(ع))

گورستانخالد نبی:

درشرق بقعه عالم بابا و بر روی یک رشته تپههای خاکی که ارتفاع آن به مراتب کمتر ازارتفاع محل زیارتگاه خالد نبی است، گورستان وسیع با منظره خیره کننده و عجیبی میباشدکه سنگ قبرهای آن به شکل استوانههایی به ارتفاع ۲ متر و بیشتر دیده میشود. بهنظر میرسد بیش از ۶۰۰ سنگ مزار در گورستان خالد نبی یافت میشود. پراکندگی اینسنگها در دامنه کوه مرکزی، دامنه شرقی کوهاست و برخی دیگر از مجموعه سنگ مزارهابصورتهای منفرد در پتههای اطراف که مسلط به هزار دره میباشد، قرار گرفتهاند.

اینگورستان که بی شک یکی از قدیمی ترین گورستانهای کشور با سنگ مزارهای بسیار منحصربه فرد و بی نظیر به شمار میآید. و به تنهایی میدان کار پژوهشی بزرگی برایپژوهشگران تاریخ، باستان شناسی، مردم شناسی، مرمت آثار و اشیاء، زمین شناسی،جغرافی، زیست، جانور شناسی، گیاه شناسی و... است. که متاسفانه به مرور زمان درحال خرابی و ویرانی میباشد.

سنگمزارهای این گورستان که از سنگهای یک پارچه تراشیده شده به سه دسته کلی تقسیم میشوند:

1-سنگمزارهای استوانهای بلند، مستقیم و عمود که به شکل آلت مردان ساختهاند، کهاحتمالاٌ مخصوص گور مردان بودهاست. بدنه و مقطع آنها مدور که گاهی با شکلی شبیهشمع کوچک حجاری شدهاست برخی از آنها در انتهای به شکل شبکلاه یا کلا ه خودتراشیدهاند. ارتفاع آنها ار حداقل یک متر تا حداکثر پنج متر و ارتفاعی مرئی آنهااز سطح زمین در این گروه از سنگ مزارها از حداقل ۶۰ سانتی متر تا حداقل ۴ متر میباشد.این نوع سنگ مزارها اغلب یک خط افقی را نمایش میدهد.

2-سنگمزارهایی صلیبی شکل و یا بصورت نیم کره و شبیه دو پستان بزرگ ساخته شدهاند، کهاحتمالاٌ مخصوص گور زنان بودهاست. اندازه آنها کوتاهتر از سنگ مزارهای گروه اول ومقطع آنها مستطیل شکل میباشد. و در قسمت پهن و گرد که از بالا به پایین آویختهشدهاست. در بیشتر نمونههای کوچک مربع در نوع خود بی نظبر است. نمونههایی ازآنها انسانهایی را در ذهن تداعی میکنند که ایستاده و دست به کمر زدهاند.

3-سنگمزارهایی که به شکل شاخ قوچ ساخته شدهاند. در فرهنگ قدیمی ترکمنها قوچ مظهر قدرتو فرمانروایی است. و نقش شاخ قوچ متداول ترین نماد قدم ترکمن است. که این نقش رادر سنگ مزارها، سر ستون خانهها، در بافتهها و گلیم و مخصوصاٌ در نقش نمدها، بهاشکال مختلف و بسیار زیبا طراحی کردهاند. از حیث تعداد سنگ مزارهای دسته سوم کمتراز دو دسته دیگر یافت میشود.

سنگمزارهای خالد نبی که طول متوسط آنها ۲ متر (حداقل ۵/۰ و کداکثر ۵ متر) و با قطریبیش از ۵۰ سانتی متر و وزنی بالغ بر ۲ تن بصورت ایستاده و در شکلهایی که گفته شداز سنگ یک پارچه حجاری شده و تراشیده شدهاست. عموم سنگ مزارهای خالد نبی بدونکتیبه و نوشتار هستند، و تمامی آنها به شکلهای مختلف انسانی و تجریدی تراش خودهاند.و اگر سنگ مزاری دارای کتیبه باشد غیر ماهرانه و تقلیدی ناشیانه از سنگ مزارهایقدیمی و کتیبه آن بسیار مختصر و در حد معرفی فرد متوفی است.